Geschiedenis artikel frieslandpost

{AF}

De Stellingwerven en Langedijke

Als je de geschiedenisboeken mag geloven zijn de Stellingwervers een reurig volkje geweest. Er zijn sporen van landontginning gevonden die teruggaan tot het jaar 1000. De mensen die dit gebied bevolkten zijn waarschijnlijk afkomstig uit de omgeving van Hannover en op de vlucht geslagen voor de troepen van Lodewijk de Duitser, een kleinzoon van Karel de Grote. In het jaar 1309 zijn de eerste “bewijzen van het bestaan” van deze bevolkingsgroep op papier terug te vinden. De aanleiding daarvoor was niet vleiend.

 

Het was een gemeenschap van “kleine lieden” die zich zelfvoorzienend in stand hield. Ze hielden zich voornamelijk bezig met akkerbouw, veeteelt, visserij, imkerij en aanverwante nevenactiviteiten. Zij maakten daarbij ook gebruik van de gemeenschappelijke weiden in Noordwest Overijssel. Dat was een doorn in het oog van de bisschop van Utrecht die vond dat hij recht had op dat gebied. Dit weer tot grote ergernis van de Stellingwervers.

 

Na een korte maar felle gewapende strijd die in het voordeel van de bisschop werd beslecht, deed de bisschop de Stellingwervers in de kerkelijke ban via de in 1309 geschreven oorkonde (banvloek)

Dit had tot gevolg dat het gebied een onafhankelijke boeren-republiek werd, de Vrije Natie Stellingwerf. Een centraal gezag kende men niet, wat overigens niet betekende dat het een zooitje ongeregeld was. Veel werd, meestal in goede verstandhouding, onderling geregeld.

 

Het volk koos jaarlijks drie bestuurders,

die men “stellingen” noemde.

 Zij traden regelend op en functioneerden

 als rechters als dat nodig was.

 Dat rechtspreken gebeurde op een speciale plek, “werf” geheten. Zodoende kwam het gebied aan zijn naam. De Vrij Natie Stellingwerven bestond vanaf 1309 tot 1500. In dat jaar veroverde de hertog van Saksen het gebied, dat vervolgens in 1504 werd weggegeven aan en ingedeeld werd bij Fryslân.

 

(Bron: Friesland Post, februari 2009)

Dit weer tot woede van de Stellingwervers die wilden liever vrij blijven. De eigen stellingen verloren hun gezag en vreemde grietmannen kwamen er voor in de plaats. In 1517 werd het gebied gesplitst in twee grietenijen: Stellingwerf-Westeinde en Stellingwerf-Oosteinde. Maar als bevolking bleven de Stellingwervers binnen Fryslân tot op de dag van vandaag een eenheid, met een eigen identiteit en taal.

 

Nog voor het gekrakeel uit 1309 was begonnen liep er door het Stellingwerfs landschap een lange weg waaraan zich enkele boerderijen hadden gevestigd. en zo is de naam Langedijke (Lange weg) ontstaan. Het heeft altijd een agrarische achtergrond gehad en heeft dat karakter nog steeds weten te bewaren. Andere vormen van werkgelegenheid zijn er nu nog niet te vinden. (behoudens wat kleinschalige particuliere initiatieven)

Hoewel het aantal boerderijen in aantal sterk is teruggelopen zijn de overgebleven boeren wel met hun tijd meegegaan. Door verkaveling, schaalvergroting, mechanisatie en automatisering zijn zij in staat nog steeds dezelfde oppervlakte te bebouwen.

 

De Langediekemers zijn erg gesteld op hun woonomgeving en de rust die in het dorp heersen, maar willen er ook graag bij horen. Het is een dorp in een spagaat, zoals zoveel dorpen. Enerzijds vast willen houden aan de verworvenheden uit het verleden en anderzijds willen profiteren van alle goede dingen van het heden. Zoals goed onderwijs, meer woningbouw om ontgroening tegen te gaan, veilige wegen voor hun kinderen en meer werkgelegenheid.

 

Het zijn vaak zaken die haaks staan op de wens om het klein, rustig en authentiek te houden.

 

(Bron: Friesland Post, februari 2009

Het dorp Langedijke telde op 1 januari van dit jaar welgeteld 291 inwoners. Het worstelt al jaren, met wisselend succes overigens, met Nijeberkoop om de titel “kleinste dorp” van de gemeente Ooststellingwerf.

 

 

Meer dan een prettige woon- en leefomgeving en een hechte warme samenleving heeft Langedijke niet te bieden.

Behalve voor de rustzoeker en de natuurliefhebber.

Die vinden er een scala aan mogelijkheden.

Met het Nationaal Park Drents-Friese Wold naast de deur.

 Iets verder naar het noorden treffen we het unieke hoogveengebied van het Fochteloërveen aan waar weer broedende paartjes kraanvogels huizen.

En weer iets naar het zuiden vinden we de Schaepedobbe.

En wat te denken van onze eigen prachtige omgeving.

De Klokkestoel met de oudste klok van Noord Europa.

 

Als ik alles zo bezie bekruipt mij ook het gevoel om alles maar zo te laten.

{/AF}

Straatnamen in Langedijke

{AF}

{loadposition straatnamen}

LANGEDIJKE


1500 genoemd als parochie behorende tot het toenmalige decanaat Drenthe. Werd toen geschreven als Laigedick. Over de herkomst van de naam tast men nog in het duister.


Haerdijk Vroeger werden hoge zandkoppen in het heidegebied in deze gemeente "haeren" genoemd.
Iegepoeledijk Van ouds her bekend in het dorp.


Klokhuisdijk Genoemd naar de klokkestoel (klokhuis), die nu nog bij de begraafplaats staat. Daarin hangt waarschijnlijk één van de oudste klokken van Noord-Europa. Het vermoeden is dat deze "belle" in het jaar 1300 gegoten is.


Steenmaatsdijk Over het "Kleine diep" ligt de steenmaatstil. Aan deze steenmaatstil is deze naam ontleend.


Stokdijk Onder deze naam stond deze straat in de vorige eeuw bekend. Het is nu in ere hersteld.


Weidedijk Naam van oude behuizing, die blijkens de kaart van Eekhof uit 1849 hier op nagenoeg dezelfde plaats heeft gestaan.

 

Deze informatie is gevonden in het friesch archief.

{/AF}

inleiding geschiedenis

{AF}

Langedijke is het kleinste dorp van Ooststellingwerf het telt ong. 300 inwones.

 Het is het kleinste dorp van gemeente Ooststellingwerf..

Rondom 1500 wordt het genoemd als een parochie, een kerkdorp, dat bij Drenthe hoorde.Werd toen geschreven als Laigedick.
In 1640 bestond het dorp uit 12 stemgerechtigde boerderijen die de provinciale en gemeentelijke bestuurders, en een predikant konden kiezen, maar ze konden bijv. ook zelf dorpsrechter zijn.
De boerderijen stonden aanvankelijk alleen langs de enige weg die het dorp doorsneed. Vandaar de naam Langedijke.

Langedijke heeft een van de mooiste klokkestoelen in de omgeving.
In deze klokkestoel hangt een bijzondere klok.
De klok dateert van het jaar 1300 en is daarmee de oudste klok van Noord-Europa.

{/AF}